Müzik nazariyatı alanı, geçmişten günümüze, çeşitli düşünce, yorum, anlayış ve inançlar ekseninde faaliyet gösteren nazariyatçılarca şekillendirilmiş bir alandır. İnsanın etrafında mevcut olan metafizik gizemi, başka bir ifadeyle kozmolojik ve ontolojik tartışmalar dahilinde ‘Tanrı-Alem-İnsan’ arasındaki ilişkiyi, bu ilişkiler ağında insanın konumlanışını anlamlandıran, bir anlamda kozmik ve ontolojik işleyişe konu olan bilginin, müzik aracılığıyla anlaşılıp yorumlanmasını konu edinen spekülatif müzik teorisinin, kadim bilgiyle harmanlanmış sembolik düşünce çerçevesinde yorumlanarak aktarılması, müzik teorisi geleneğinde de özel bir sembolik ifade alanı oluşmasına zemin hazırlamıştır. Özellikle kainatın müzik üzerinden yorumlanması ve açıklanması çalışmalarında arkaik düşünsel modelden tasavvur eden yönelimlerin, teori alanındaki çalışmalarda etkileri olduğu görülmektedir. ‘Tanrı-Alem-İnsan’ arasındaki ilişkilerin kozmik ve ontolojik esaslarını teşkil eden bilginin Türk müziği teori anlatımına hızlıca uyum sağlaması ve söz konusu sembolik anlam ağının kolaylıkla yayılmasının önemli etmenlerinden birini de Türk mitolojisinde öne çıkan ‘kozmik tasavvur’ ve ‘dünya modeli’ fikri oluşturmaktadır. Çalışma, ‘felsefi kavrayışla gelişen spekülatif nazariyenin bilhassa Anadolu coğrafyasına yayılmasında, Türk Mitolojisinin düşünsel kavrayışının nasıl bir kolaylık sağladığı’ sorusundan yola çıkılarak hazırlanmıştır. Bu doğrultuda, felsefi yönelimlerin etkilediği teorik metinler üzerinde hermenötik bir okuma yapılarak söz konusu semiyotik ilişkinin açıklığa kavuşturulması amaçlanmıştır. Bu çaba dahilinde söz konusu metinlerin ilişkisel tarih araştırmasıyla epistemolojik dayanağına temas edilmiş, Türk mitolojisinde ontolojik ve kozmolojik bilgi temalı dünya modeli tasavvuruyla oluşan semiyosfer gözler önüne serilmeye çalışılmıştır.
Türk Müziği Nazariyatı, Spekülatif Nazari Bilgi, Türk Mitolojisi, Kozmik Tasavvur.