Özet: Bu çalışmada, Niğde yerleşim merkezi doğusunda, KKD-GGB doğrultusunda uzanan Niğde masifini drene eden akarsuların ana toplayıcı havza alanlarına yerleşmiş, akarsu akış kanallarında görülen büklüm ve mendereslerin jeomorfolojik gelişimleri sayısal ortamda değerlendirilmiştir. Niğde Masifi ve çevresini kapsayan raster ve vektörel haritalardan belirlenen ana toplayıcı havza tabanlarında uzanım gösteren akarsu mendereslerinin dairesel çap, yarıçap, yay uzunlukları, menderes genişlik ve sıklıkları, bunların birbiriyle olan ilişkileri, sayısal veriler üzerinden yorumlanmıştır. Çalışmada topografik unsurların akarsu akış kanalı üzerine olan etkileri ile büklüm-menderes gelişimindeki rolleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca masifi çevreleyen depresyon alanların etkilendiği bölgesel tektonik rejimlerin akış kanallarına olan etkileri araştırılmıştır. Masiften depresyon tabanlarına gelen drenajın karakterinin ana havza akış kanalında ortaya koyduğu karakterin diğer havzalardaki farklılaşmaların nedenleri ortaya konulmuştur. Masif batısında Karasu depresyonu en geniş havza tabanı olmasına rağmen alüvial dolgu sahası üzerinde ortaya koyduğu görünüm doğu ve batı da yükselen kütlelerin litolojik farklılığın önemli olduğu görülmektedir. Doğudaki Ecemiş Depresyonunda yapısal ve bölgesel tektonizmanın etkilerinin ön plana çıktığı görülür. Kuzeyde Sultan Sazlığı havzasına bağlanan akış kanallarında volkanik hareketlilik, Toraman Dere havzasında bölgeyi geniş ölçüde etkileyen Bolkar Dağları tektonik hareketliliği ve onun çevre depresyon sahalarındaki hareketliliğin yansımaları olduğu düşünülmektedir. Ayrıca havzalarda yerleşmiş akış kanallarının içinde aktıkları- gömüldükleri, yatak kenarlarında takip edilen seki sistemleri, yamaçlarda havza tabanında uzanan alüvial koni ve yelpazeler, anakaya yüzeylenmeleri, vadi-havza tabanında akışı yönlendiren kütlevi engeller, eğim kırıklıkları gibi jeomorfolojik birimler menderes- büklüm gelişiminde oldukça önemli roller üstlenmişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Niğde Masifi, Akarsu menderes-büklüm, Menderes morfografisi, Akarsu jeomorfolojisi