Abstract


Punctuation Marks and Their Functions Used in Türkiye Turkish and Kazakh Turkish

Türk lehçeleri, dil bilgisel farklılık ve benzerlikler yanında yazım ve noktalama işaretleri yönüyle de öğretilmelidir. Ancak bu alana katkı sağlayacak tüm Türk lehçelerindeki yazım kuralları ile ilgili bütüncül, karşılaştırmalı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın oluşabilmesi için her lehçe ile ilgili yapılacak imla ve noktalama işaretleri ile ilgili akademik araştırmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Bu konudaki ihtiyaçlar dolayısıyla birkaç münferit çalışma yapıldığı görülmektedir (Beşen Delice, 2016; Beşen Delice, 2019; Baytok, 2024). Alandaki bir boşluğu gidermek ve yapılacak çalışmalara katkı sunmak için bu yazıda da Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesindeki noktalama işaretleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmada karşılaştırmalı nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesinin yazım kuralları tarihi bir şekilde açıklanmıştır. Yine yazım kuralları için veriler, Kazak Türkçesi için Dosova, 2018; ve Türkiye Türkçesi için Yazım Kılavuzu’ndan (https://tdk.gov.tr/tdk/kurumsal/yazım-kilavuzu/) toplanmıştır. Türkiye Türkçesinde kullanılan noktalama işaretleri, nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, kesme işareti, çift tırnak işareti, tek tırnak işareti, den den işareti, üç nokta, eğik çizgi, ters eğik çizgi, düzeltme işareti, parantez işareti (yay ayraç işareti), köşeli ayraç (köşeli parantez) işareti, soru işareti, ünlem işareti, kısa çizgi, uzun çizgi olmak üzere on sekiz; Kazak Türkçesinde ise nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, çift tırnak işareti, üç nokta, parantez işareti (yay ayraç işareti), soru işareti, ünlem işareti, kısa çizgi olmak üzere on noktalama işareti kullanıldığı belirlenmiştir. Kazak Türkçesinde, kesme işareti, tek tırnak işareti, den den işareti, eğik çizgi, ters eğik çizgi, düzeltme işareti, köşeli ayraç (köşeli parantez) işareti, uzun çizgi’nin kullanılmadığı görülmüştür. Noktalama işaretlerinde ortak işlevler olsa da farklı işlevlerin daha fazla olduğu belirlenmiştir.



Keywords

Türkiye Türkçesi, İmla, İmla Kılavuzu, Noktalama İşaretleri, Çağdaş Türk Lehçeleri Öğretimi


Kaynakça