Çağatay Türkçesi, 15-20. yüzyıllar arasında konuşma ve yazı dili olarak ortaya çıkmış bir dil olup; 19. yüzyıllarda yerini Özbek Türkçesine bırakmış bir lehçedir. Çalışmamızın amacı Çağatay Türkçesi özelliklerine sahip olan Sedd-i İskenderî adlı mesnevide geçen belli başlı söz varlıklarının incelenerek; Özbek Türkçesindeki kullanımlarının verilmesidir. Bu söz varlıkları; astronomi, çiçek ve müzik ile ilgili söz varlıklarıdır. Söz varlıklarının anlamları verilip, mesnevide yer aldığı beyitlerle birlikte örneklendirilmiş, Özbek Türkçesindeki kullanımları da gösterilmiştir. Astronomi ile ilgili 11 adet söz varlığı tespit edilmiştir. Etimolojik olarak değerlendirildiğinde 5 Arapça, 2 Türkçe ve 3 Farsça kökenli sözcük tespit edilmiştir. Eserde tespit edilen kavramların Özbek Türkçesindeki karşılıklarında da herhangi bir anlam değişikliğine rastlanmamıştır. Çiçek ile ilgili 9 adet söz varlığı tespit edilmiştir. Etimolojik olarak değerlendirildiğinde 9 Farsça kökenli sözcük tespit edilmiştir. Müzik ile ilgili 15 adet söz varlığı tespit edilmiştir. 5 Farsça, 8 Arapça, 1 Moğolca kökenli sözcük tespit edilmiştir
Çağatay Türkçesi, Özbek Türkçesi, Ali Şir Nevâyî, Sedd-i İskenderî, Söz Varlığı