Abstract


A Study on Compound Verb Structured Word Groups Consisting of Two Verbs

Türkçede Birleşik fiiller konusu, özellikle Türkiye Türkçesi dilbilgisi kitaplarında halledilmiş gözükse de konuyla ilgili çözülmeyi bekleyen sorunlar vardır. Bu sorunların başında, zarf-fiille birbirine bağlanan iki fiilin meydana getirdiği yapıların tasnifi gelmektedir. Bu yapıların bir kısmında, zarf-fiilden sonra gelen fiil yardımcı fiil durumundadır ve kendi anlamının dışında kullanılmaktadır. Aynı yapıda olan ancak zarf-fiilden sonra gelen fiilin yardımcı fiil olmadığı, yapıda kendi anlamında kullanıldığı birleşik yapılar vardır. Buna Gabain bir makalesinde değinmiş olmasına rağmen daha sonra yapılan çalışmalarda üzerinde fazla durulmamıştır. Eğitim öğretimde dilde kullanılan ancak üzerinde durulmayan hatta yok sayılan bu yapılar pasifleşmiş ve kullanımları günden güne azalmaktadır. Ancak, yeni Türk yazı dillerinde bu yapılar oldukça zengindir ve kullanımı aktiftir. Yeni Türk yazı dillerinden Türkiye Türkçesine aktarmalar yapılırken bu yapılar Türkiye Türkçesinde halk ağzında kullanılmasına rağmen edebi dilde pasifleştiği için birebir aktarılmak yerine farklı şekillerde aktarılmaya çalışılmaktadır. Türkiye Türkçesi edebi dilinde sık olarak kullanılmasa da dilbilgisi kitaplarında yer alması, yapının adlandırılması gerekir. Çalışma, Jean Deny, Tahsin Banguoğlu ve diğer dilbilgisi kitaplarında verilen örneklerle yine bu konuda yazılan makalelerde geçen örnekler üzerinden hareketle yapılacaktır. Dilbilgisi kitaplarında var olan tasnif gözden geçirilip yeni bir tasnif denemesi yapılacak veya var olan tasnife eklemelerde bulunulacaktır.



Keywords

Birleşik fiiller, tasvir fiilleri, yardımcı fiil, yarı yardımcı fiil, sıralı eylem


Kaynakça