Abstract


Horse-Related Vocabulary In The Qıylı Zaman Novel

Tarih boyunca atlı-göçebe yaşam süren Türkler, bu faaliyetini yerine getirebilmek için atı hayatlarının bir parçası saymıştır. Çünkü Türkler uzak coğrafyalara at sayesinde gidebilmiş, yiyecek-içecek ve giyeceklerini at sayesinde temin edebilmiştir. Türk toplulukları içinde at kültürünü canlı olarak yaşatan Kazaklardır. Kazaklar, tarihte olduğu gibi günümüzde de attan sosyal hayatlarının her alanında faydalanmış, atı ekonomik anlamda değerlendirmiş, spor etkinliklerinde kullanmışlardır. Diğer Türk topluluklarında olduğu gibi Kazaklar da geçmişten gelen bir gelenekle atı donlarına, huylarına, nesillerine, hızlarına, alnında yer alan akıtmalara, vücudundaki çeşitli şekillere, yürüyüş biçimlerine, yaşlarına vd. göre adlandırmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda Kazak bozkırları at ve atçılık kültürünün doğduğu yer olarak bilinmektedir. Bu durum Kazakistan coğrafyasında yüksek bir at kültürü oluşturmuştur. Meydana gelen bu kültür, at ve atçılık üzerine zengin bir söz varlığının oluşmasını sağlamıştır. Bu bildiride Kazak alim ve yazar Muxtar Ävezov tarafından 1928 yılında kaleme alınan Qıylı Zaman romanında yer alan at ile ilgili sözvarlığı tespit edilmiştir. Metinde ulaşılan at ile ilgili terimler atın hareketleri, çıkardığı sesler, attan üretilen nesneler, atın fiziksel özellikleri ve at için kullanılan aletlere göre sınıflandırılmıştır.



Keywords

at kültürü, Kazakistan, Qıylı Zaman


Kaynakça