1905-1907 yılları, Rusya İmparatorluğu'nda siyasi ve toplumsal buhranların yaşandığı, halkın özgürlük taleplerini açıkça ifade etmeye başladığı bir dönemi temsil eder. Azerbaycan, bu dönemde Rus yönetiminin etkisi altında, etnik çatışmalar ve sosyal eşitsizliklerle mücadele etmeye çalışan önemli bir bölge olmuştur. Azerbaycan basını, dönemin önemli gazeteleri olan "İrşad" ve "Hayat" aracılığıyla halkın taleplerini duyurmuş ve toplumsal sorunlara dikkat çekmiştir. Bu gazeteler, halkın özgürlük ve eşitlik taleplerini savunarak, dönemin siyasi olaylarını yakından takip etmiştir. Azerbaycan'daki Ermeni-Müslüman çatışmaları ve Rus yönetiminin baskıcı tutumu, basında sıkça işlenmiş ve halkın bu olaylar karşısındaki tepkisi dile getirilmiştir. Rusya İmparatorluğu genelinde ise devrimci hareketler, toplumsal düzeni sarsarak büyük bir korku yaratmış ve halk arasında tedirginliğe neden olmuştur. Bakü gibi sanayi şehirlerinde de bu devrimci hareketlerin etkisi hissedilmiştir. Basın, halkı bu olaylar hakkında bilgilendirerek, sosyal adaletsizliklere karşı mücadele etme çağrısında bulunmuştur. Rusya Türkleri, yeni yasaların getirdiği özgürlükler karşısında tedirgin olmuş ve bu özgürlüklerin nasıl uygulanacağı konusunda belirsizlikler yaşamıştır. Aynı zamanda, halkın geleceği için en önemli konu, Duma'ya katılım ve hangi partilerin halkın çıkarlarını en iyi şekilde savunacağı olmuştur. Azerbaycan basını, halkın bilinçlenmesini sağlayarak, özgürlük ve eşitlik taleplerini duyurmuş, aynı zamanda sosyal adaletsizliklere karşı ses çıkarmıştır. Bu dönemdeki basın, halkın haklarını savunmak ve toplumsal değişimi desteklemek açısından önemli bir rol oynamıştır.
Basın, Türk halkları, Azerbaycan, Rusya İmparatorluğu