Abstract


Scrapbooks That Have Witnessed History: Poetnames

Âşıklar tarafından yazılan şairnâmeler, hem yazıldıkları dönemde yaşayan hem de önceki dönemlerde yaşamış âşıklar ile ilgili bilgi veren şiirlerdir. Şairnâmelerde yer alan dörtlüklerde bazen yalnızca şairin ismine yer verilirken bazen de doğum veya ölüm tarihleri, nereli oldukları, nerede yaşadıkları ve şairlik vasıfları gibi konularda bilgi verilir. Türk halk edebiyatına ait bir tür olan şairnâmeler bu yönüyle tarihe tanıklık eder. Diğer bir ifade ile âşıklar tarafından yazılan bu dörtlükler hem âşıkların hayatlarına dair hem de dönemin sosyal şartlarına dair bilgiler içerir. Çalışma kapsamında Doğan Kaya tarafından hazırlanan Şairnâmeler isimli kitaptan âşıkların biyografik bilgilerini içeren şiirler seçilmiştir. Seçilen şiirler âşıkların hayatlarına, şairlik vasıflarına, diğer şairlerle olan dostluklarına, şiirde kullanılan halk hikâyesi kahramanlarına ve yazar konumunda olan âşığın kişisel görüşlerine göre sınıflandırılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda âşıkların hayatlarına dair bilgilerin çoğu zaman bir ya da birkaç dizeyi geçmediği tespit edilmiştir. Bu bilgiler ışığında sınırlı şekilde olsa da şairnâmelerin halk edebiyatı tarihine kaynaklık ettiği sonucuna ulaşılmıştır.



Keywords

halk şiiri, halk edebiyatı, şairnâme, biyografi.


Kaynakça