ONİMLƏRİN SOSİOLİNQVİSTİK VƏ PSİXOLİNQVİSTİK TƏHLİLİ
(Sociolinguistic and Psycholinguistic Analysis of Proper Names )

Yazar : Label    Label
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 689-696
    


Özet

Məqalədə onimlərin öyrənilməsində sosio- və psixolinqvistik yanaşmanın tətbiq edilməsinin zəruriliyi əsaslandırılır, bu da linqvistik biliklərinin emalı prosesi zamanı dil şüurunun problemlərini daha dərindən başa düşməyə imkan verir.Tədqiqat müxtəlif diskurslarda presedent (tanınmış) adlarının təhlili nümunələri ilə izah olunur. Məqalədə təqdim olunan nümunələr göstərir ki, xüsusi adlar yalnız nominativ vahidlər deyil, həm də emosional və ideoloji yüklü elementlərdir. Onların qavranılması fərdi və kollektiv dəyər sistemləri ilə sıx bağlıdır. Bu da öz növbəsində, onomastik təhlillərin təkcə dilçilik deyil, həm də psixoloji və sosioloji aspektlərdən tədqiq olunmasını vacib edir. Sosio- və psixolinqvistik yanaşma yalnız mental ifadələrin deyil, həm də mətnin niyyətini müəyyənləşdirmək üçün lazım olan dəyər istiqamətləri və emosiyaların öyrənilməsini nəzərdə tutur.Çətinlik ondadır ki, eyni niyyətli mətnin bir onimi kommunikantlarda onların dəyər istiqamətlərinə görə müxtəlif emosiyalar doğura bilər.

Anahtar Kelimeler

Onomastika, onimlərin sosial və psixolinqvistik təhlili, fon bilikləri, psixolinqvistik manipulyasiya.

Abstract

The article substantiates the need to apply a socio- and psycholinguistic approach to the study of onyms, which allows a deeper understanding of the problems of linguistic consciousness in the process of processing linguistic knowledge. The study is illustrated by examples of the analysis of precedent names in various discourses. The examples presented in the article demonstrate that proper names are not merely nominative units but also elements carrying emotional and ideological connotations. Their perception is closely linked to individual and collective value systems. This, in turn, underscores the necessity of examining onomastic analyses not only from a linguistic perspective but also from psychological and sociological aspects. The socio- and psycholinguistic approach involves the study of not only mental representations, but also value orientations and emotions necessary to determine the intention of the text. The difficulty lies in the fact that the same intentional aspect of the text with the same name can cause different emotions in communicants, depending on their value orientation.

Keywords

onomastics, socio- and psycholinguistic analysis of onyms, background knowledge, psycholinguistic manipulation.