ARAL GÖLÜ ÇEVRESİNİN GOOGLE EARTH ENGİNE İLE YILLIK KURAKLIK ANALİZİNİN DEĞERLENDİRMESİ
(Evaluation of Annual Drought Analysis of the Aral Lake Surroundings with Google Earth Engine )

Yazar : Salih Cem KARAKOÇ  Türkan BAYER ALTIN  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 729-742
    


Özet

This study analyzes long-term drought trends around the Aral Lake, assessing their impacts on ecosystem and climate dynamics of the regions. Analyses conducted using Google Earth Engine revealed that drought has progressively intensified between 2000 and 2022, negatively affecting the ecosystem surrounding the lake. SPEI values reached their lowest level in 2021 at -2.3, indicating an increase in water scarcity in the region. NDVI and EVI data showed higher values in the early 2000s, while exhibiting a downward trend between 2017 and 2021, revealing a gradual weakening of vegetation cover. LST analyses showed that land surface temperature increased from 20°C in 2000 to 21.9°C in 2022. VCI increased from 0.44 in 2001 to its highest level of 0.62 in 2020, but then decreased to 0.57 in 2022, indicating increased sensitivity of vegetation to drought stress. TCI decreased from 0.47 in 2001 to 0.38 in 2022, revealing an increase in temperature stress. VHI, despite reaching its highest level of 1.3 in 2020, decreased to 0.8 in 2022. This situation emphasizes the importance of developing drought mitigation and water management strategies for the sustainability of agricultural activities in the region.

Anahtar Kelimeler

Drought, MODIS, Google Earth Engine, Aral Lake

Abstract

Bu çalışma, Aral Gölü çevresindeki uzun dönemli kuraklık eğilimlerini analiz ederek bölgedeki ekosistem ve iklim dinamikleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Google Earth Engine kullanılarak yapılan analizler, 2000-2022 yılları arasında kuraklığın giderek şiddetlendiğini ve göl çevresindeki ekosistemin olumsuz etkilendiğini ortaya koymuştur. SPEI değerleri 2021 yılında -2,3 ile en düşük seviyeye ulaşarak bölgedeki su kıtlığının arttığını göstermektedir. NDVI ve EVI verileri, 2000’li yılların başında daha yüksek değerler gösterirken, 2017-2021 yıllarında düşüş eğilimindedir ve bitki örtüsünün giderek zayıfladığını ortaya koymaktadır. LST analizleri, kara yüzeyi sıcaklığının 2000 yılında 20°C iken 2022’de 21,9°C’ye yükseldiğini göstermektedir. VCI, 2001’de 0,44 iken 2020’de 0,62 ile en yüksek seviyeye ulaşmış, ancak 2022’de 0,57’ye gerileyerek bitki örtüsünün kuraklık stresine karşı hassasiyetinin arttığını göstermiştir. TCI, 2001’de 0,47 iken 2022’de 0,38’e düşerek sıcaklık stresinin arttığını ortaya koymuştur. VHI ise 2020’de 1,3 ile en yüksek seviyeye çıkmasına rağmen 2022’de 0,8’e gerilemiştir. Bu durum, bölgedeki tarımsal faaliyetlerin sürdürülebilirliği için kuraklıkla mücadele ve su yönetimi stratejilerinin geliştirilmesinin önemini vurgulamıştır.

Keywords

Kuraklık, MODIS, Google Earth Engine, Aral Gölü