TUZ GÖLÜ VE ÇEVRESİNİN 2000-2023 YILLARI ARASINDA GOOGLE EARTH ENGINE VE MODIS UYDU TABANLI KURAKLIK ANALİZİ
(Google Earth Engine and Modis Satellite Based Drought Analysıs of Salt Lake and Its Surroundings Between 2000-2023 )

Yazar : Alperen TAPÇI  Türkan BAYER ALTIN  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 749-762
    


Özet

This study focuses on Tuz Lake and its surroundings, located in the Central Anatolia region. The primary aim is to determine the onset and severity of drought using multiple drought indices. A temporal annual dataset spanning the years 2000–2023 was utilized for drought assessment in the study area. To identify drought periods, the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI), Enhanced Vegetation Index (EVI), Standardized Precipitation Evapotranspiration Index (SPEI), Land Surface Temperature Index (LST), Temperature Condition Index (TCI), Vegetation Condition Index (VCI), and Vegetation Health Index (VHI) were analyzed using Google Earth Engine (GEE) and MODIS-based satellite data. The results indicate that before 2015, particularly in 2001, 2005, and 2008, severe drought conditions prevailed, with SPEI values dropping to-1.5,-0.8, and-1.2, respectively. In 2003 and 2007, SPEI values were relatively higher (-0.7 to 0), indicating less severe drought conditions. The analyses suggest a decline in drought severity in 2015. The overall trend for Tuz Lake and its surroundings reveals increasing drought severity since 2001, with significant drought events occurring in 2008, 2014, 2017, and 2021. This study demonstrates that drought in the research area can be spatially identified using GEE and MODIS-based satellite data.

Anahtar Kelimeler

Drought, Google Earth Engine, MODIS, Lake Tuz

Abstract

Çalışma, İç Anadolu bölgesinde yer alan Tuz gölü ve yakın çevresini kapsamaktadır. Çalışmanın amacı; çok sayıda kuraklık indeksleri kullanılarak kuraklığın başlangıç ve şiddetini belirlemeye yöneliktir. Çalışma sahasının kuraklık değerlendirmesi için 2000-2023 yılları arasını kapsayan yıllık zamansal seri kullanılmıştır. Kurak dönemleri ortaya çıkartmak için; Bitki Vejetasyon Yoğunluğunu İndeksi (NDVI), Geliştirilmiş Bitki Örtüsü İndeksi (EVI), Standartlaştırılmış Yağış Evapotranspirasyon İndeksi (SPEI), Yüzey Sıcaklığı İndeksi (LST), Sıcaklık Durumu İndeksi (TCI), Bitki Örtüsü Durumu İndeksi (VCI), Bitki Sağlığı İndeksi (VHI) Google Earth Engine (GEE) ve MODIS tabanlı uydu verileri kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerden elde edilen sonuçlara göre, 2015’ten önceki dönemde özellikle 2001, 2005 ve 2008 yılları şiddetli kuraklık koşullarıyla öne çıkmaktadır. SPEI indeksine göre 2001 yılında -1,5, 2005 yılında -0,8 ve 2008 yılında -1,2 seviyelerine kadar düşüş yaşanmıştır. 2003 ve 2007 yıllarında ise SPEI değerleri nispeten daha yüksek olup (-0,7 ile 0 arasında), kuraklığın daha az şiddetli olduğu gözlemlenmiştir. Analizler sonucunda 2015 yılında kuraklığın azaldığı görülmektedir. Tuz gölü ve çevresi için genel eğilim incelendiğinde kuraklığın şiddetinin yıllık periyotta arttığı 2001 yılından itibaren, 2008, 2014, 2017ve 2021 yıllarında önemli kurak olaylar yaşandığı görülmüştür. Bu çalışma araştırma sahasındaki kuraklığın ortaya çıkarılması yanında GEE ve MODIS tabanlı uydu verileri kullanılarak mekânsal olarak tespit edilebileceğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Kuraklık, Google Earth Engıne, Modıs, Tuz gölü