“SHAJARAYI TURK” ASARIDAGI ETNONIMLARINING MA’NOVIY-MAVZUIY TASNIFI
(Spiritual-Thematic Classification of Ethnonyms in the Work “Shajarai Turk” )

Yazar :  Kamola ABDUVALIYEVA  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 945-954
    


Özet

This article analyzes ethnonyms (names of people, tribes, clans, and nations) in Turkic languages, particularly in Uzbek. The article discusses the etymology, origins, and scientific classification of ethnonyms. Ethnonyms have an ancient history and have undergone numerous changes throughout their development. The article also highlights that various myths and interpretations circulating among the people may hinder understanding the true meaning of ethnonyms. However, these views also have scientific value, as they are referenced in historical sources. The history of ethnonyms, ethnonyms based on anthroponyms, names based on place of residence, and names derived from occupation are explored through Abulghazi Bahadur Khan's “Shajare-yi Turk”. Ethnonyms have appeared in various forms depending on their social, professional, and ethnic conditions, and scientific research on them continues. Through the analysis of ethnonyms, the article reveals the value of national language and cultural history.



Anahtar Kelimeler

ethnonym, anthroponym, tribe, clan, totem.



Abstract

Ushbu maqolada turkiy tillar, xususan o‘zbek tilidagi etnonimlar (xalq, urug‘, qabila, millat nomlari) tahlil qilinadi. Maqolada etnonimlarning etimologiyasi, paydo bo‘lishi va ularning ilmiy tasnifi muhokama qilinadi. Etnonimlar qadimiy tarixga ega bo‘lib, o‘zining rivojlanish jarayonida ko‘plab o‘zgarishlarga uchragan. Shuningdek, maqolada xalq orasida tarqalgan turli afsonalar va talqinlar etnonimlarning haqiqiy ma’nosini tushunishga to‘sqinlik qilishi mumkinligi ta'kidlanadi. Biroq, bu kabi qarashlarning ham ilmiy ahamiyati borligi va ularning tarixiy manbalarda keltirilganligi alohida qayd etilgan. Abulg‘ozi Bahodirxonning “Shajarayi turk” asari orqali etnonimlarning tarixi, antroponimlarga asoslangan etnonimlar, yashash joyi va kasb-korga asoslangan nomlar o‘rganilgan. Etnonimlar, o‘zlarining turli ijtimoiy, kasbiy va etnik ahvoliga qarab, turli shakllarda paydo bo‘lgan va ular haqida ilmiy tadqiqotlar hali ham davom ettirilmoqda. Maqola etnonimlar tahlili orqali milliy til va madaniyat tarixining qadrini ochib beradi.



Keywords

etnonim, antroponim, urugʻ, qabila, totem.