KAZAKİSTAN’DA XIX. YÜZYILDA “AYDIN HAREKETİ”NİN DOĞUŞU VE YANSIMALARI
(The Emergence and Reflections of the “Intellectual Movement” in Kazakhstan in the XIX. Century )

Yazar : İbrahim ERDOĞDU  Askhat ASKARBEKOV, Medetbek MASHENAY  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 793-806
    


Özet

In this study, the birth of the “Intellectual Movement” that emerged in Kazakhstan in the XIX century and the reflections of this movement will be discussed. The influence of the intellectuals of the XIX century on Kazakh society and their activities will be discussed. Information will be given about how these activities turned into nationalism with the political enlightenment in the first quarter of the XX century. The importance of the Enlightenment Movement in the second half of the XIX century in Kazakh history will be explained. In the study, general information about the Kazakh enlightenment thought and society in the period will be given, then how the first Kazakh intellectuals met and adopted enlightenment ideas, then the traces of enlightenment in Kazakh literature and art will be evaluated. Finally, the reaction of the Russian government to the freedom movement that began in the XX century will be discussed. Keywords: Intellectual, Intellectual Movement, Kazakhstan, Cokan, Ibiray, Abay.



Anahtar Kelimeler

Intellectual, Intellectual Movement, Kazakhstan, Cokan, Ibiray, Abay.



Abstract

Bu çalışmada, XIX. yüzyılda Kazaki̇stan’da ortaya çıkan “Aydın Hareketi̇” ni̇n doğuşu ve bu hareketin yansımaları üzerinde durulacaktır. XIX. yüzyıldaki aydınların Kazak toplumu üzerindeki etkisi ve onların yaptığı faaliyetler söz konusu olacaktır. Bu faaliyetlerin XX. yüzyılın ilk çeyreğinde geçen siyasi aydınlanma ile milliyetçiliğe nasıl dönüştüğü hakkında bilgiler verilecektir. XIX. yüzyılın ikinci yarısındaki Aydınlanma Hareketi’nin Kazak tarihinde ne kadar önemli olduğu anlatılacaktır. Çalışmada Kazak aydınlanma düşüncesi ve dönemdeki toplum hakkında genel bilgiler verilecek, sonra ilk Kazak aydınlarının aydınlanma düşünceleriyle nasıl tanıştıkları ve benimsedikleri, ardından aydınlanmanın Kazak edebiyatı ve sanatındaki izleri değerlendirilecektir. Son olarak Rus hükümetinin XX. yüzyılda başlayan özgürlük hareketine gösterdiği tepki ele alınacaktır.



Keywords

Aydın, Aydın Hareketi, Kazakistan, Çokan, Ibıray, Abay.