KƏND TƏSƏRRÜFATINDA SUYUN İSTİFADƏSİ VƏ İDARƏ OLUNMASI ÜÇÜN RƏQƏMSAL TEXNOLOGİYALAR: SON TƏTBİQLƏR VƏ GƏLƏCƏK PERSPEKTİVLƏR
(Digital Technologies for Water Use and Management in Agriculture: Recent Applications and Future Outlook )

Yazar :  Türkan HASANOVA  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 959-968
    


Özet

This article provides a comprehensive overview of digital technologies for water use and management in agri culture, examining recent applications and future prospects. It examines key water-related challenges - scarcity, pollution, inefficient use and climate change - and shows how various digital technologies such as Remote Sensing, Artificial Intelligence, the Internet of Things, Big Data, Robotics, Smart Sensors and Blockchain can help address them. The review finds that these technologies offer significant potential for improving water man agement practices, with Remote Sensing and Artificial Intelligence emerging as the most versatile and widely adopted. Efficient irrigation strategies appear to be the most common application across technologies. Digital solutions significantly reduce water wastage, help identify pollution hotspots, and improve overall water resource management. For example, remote sensing-based approaches (e.g. UAV-mounted multispectral cam eras) can accurately monitor soil moisture to optimise irrigation scheduling, while AI-driven models (e.g. random forest or neural networks) can predict groundwater recharge or forecast rainfall events. However, several barriers to widespread adoption are identified, including high implementation costs, lack of technical expertise, data management challenges, and infrastructure and connectivity constraints. The study concludes by suggesting priorities for future research and development, highlighting the need for integrated technological solutions, improved accessibility and affordability, improved efficiency and sustainability, improved water quality, enhanced data management capabilities, and strategies to address emerging concerns such as cybersecurity and the environmental impact of digital technologies themselves. This review aims to inform future research, policy and practice in agricultural water management and support the development of more productive, resilient and sustainable agricultural systems.



Anahtar Kelimeler

Internet of Things (IoT),Artificial İntellect, Smart sensors, Irrigation system, Smart agriculture, ThingSpeak platform,



Abstract

Bu məqalə kənd təsərrüfatın da sudan istifadə və idarə edilməsi üçün rəqəmsal texnologiyalar haqqında bizə ətraflı məlumat verir, son tətbiqlər və gələcək perspektivləri araşdırır. Burada su ilə bağlı əsas çətinliklər – suyun azlığı, səmərəsiz istifadəsi, ətraf mühitin çirklənməsi və iqlim dəyişikliyi araşdırılır. Uzaqdan İdarəetmə, Süni intellekt, Əşyaların İnterneti, Big Data, Robotics, Smart Sensors və Blockchain kimi müxtəlif rəqəmsal texnologiyaları və onların aradan qaldırılmasına necə kömək edə biləcəyini göstərir. Araşdırma nəticəsində məlum olur ki, bu texnologiyalar su agentliyinin təcrübəsini təkminləşdirmək üçün əhəmiyyətli iş imkanları təklif edir. Uzaqdan İdarəetmə və Süni intellekt texnologiyalarının çox yönlü və geniş yayılmış növləri ortaya çıxır. Səmərəli suvarma strategiyaları, bu texnologiyalar arasında ən geniş yayılmış tətbiqdir. Rəqəmsal texnologiyalar həllər əhəmiyyətli dərəcədə su tullantılarını azaldır, çirklənmənin əsas mənbələrini müəyyənləşdirməyə kömək edir və ümumi su resurslarının idarə edilməsini inkişaf etdirir. Məsələn, uzaqdan idarəetmə əsaslı yanaşmalar suvarma qrafikini optimallaşdırmaq üçün torpağın nəmlənməsinə dəqiq nəzarət edə bilər, Süni intellekt (Aİ) idarə etdiyi modellər (məs. təsadüfi meşə və ya neyron şəbəkələr) yeraltı suların yenidən çəkilməsini və ya yağış hadisələrinin proqnozlaşdırılmasını təyin edə bilər. Bununla belə, geniş yayılmış növlərə bir neçə maneə müəyyən edilir. Bunların arasında yüksək icra xərcləri, texniki təcrübənin olmaması, məlumatların idarə edilməsi çətinlikləri, infrastruktur və bağlantı məhdudiyyətləri də var. Tədqiqatın yekunu olaraq gələcək tədqiqat və inkişaf üçün prioritetlər təklif edilir, inteqrasiya olunmuş texnoloji həllər, əlçatanlıq və ucuzlaşmanın artırılması, səmərəliliyin və davamlılığın artırılması, suyun keyfiyyətinin yüksəldilməsi, məlumatların idarə edilməsi imkanlarının artırılması, kibertəhlükəsizlik və rəqəmsal texnologiyaların özünün ətraf mühitə təsiri kimi inkişaf edən problemlərin aradan qaldırılması üçün strategiyaların vacibliyi vurğulanır. Bu təkrarın məqsədi kənd təsərrüfatı sularının idarə edilməsi sahəsində gələcək tədqiqat, siyasət və praktikanı məlumatlandırmaq və daha səmərəli, dözümlü və davamlı kənd təsərrüfatı sistemlərinin inkişafına dəstək verməkdir.



Keywords

Əşyaların İnterneti (IoT), Süni intellekt (Aİ) Ağıllı sensorlar, Suvarma sistemi, Ağıllı kənd təsərrüfatı.