Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesinde Kullanılan Noktalama İşaretleri ve İşlevleri
(Punctuation Marks and Their Functions Used in Türkiye Turkish and Kazakh Turkish )

Yazar :  Perizat YERTAYEVA, Meryem ARSLAN  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 969-984
    


Özet

Turkish dialects should be taught in terms of spelling and punctuation, in addition to their grammatical differences and similarities. However, there is no holistic, comparative study on the spelling rules of all Turkic dialects that would contribute to this field. For this study to be completed, academic research on spelling and punctuation for each dialect is needed. Due to the needs in this area, several individual studies have been conducted (Beşen Delice, 2016; Beşen Delice, 2019; Baytok, 2024). To address a gap in the field and contribute to future studies, this article examines the punctuation marks in Kazakh Turkish and Turkish in Turkey comparatively. The comparative qualitative research method was used in the study. The spelling rules of Turkish in Turkey and Kazakh Turkish are explained historically. Data for spelling rules were also collected from Dosova, 2018, for Kazakh Turkish, and the Spelling Guide for Turkish in Turkey (https://tdk.gov.tr/tdk/kurumsal/yazım-kilavuzu/). It has been determined that eighteen punctuation marks are used in Turkish: period, comma, semicolon, colon, apostrophe, double quotation marks, single quotation marks, den den, ellipsis, slash, backslash, caret, parentheses (bracket), square brackets (square brackets), question mark, exclamation mark, hyphen, and long line. Kazakh Turkish uses ten punctuation marks: period, comma, semicolon, colon, double quotation marks, ellipsis, parentheses (bracket), question mark, exclamation mark, and hyphen. It has been observed that apostrophe, single quotation marks, den den, slash, backslash, caret, square brackets (square brackets), and long line are not used in Kazakh Turkish.



Anahtar Kelimeler

Türkiye Turkish, Spelling, Spelling Guide, Punctuation Marks, Teaching Modern Turkish Dialects



Abstract

Türk lehçeleri, dil bilgisel farklılık ve benzerlikler yanında yazım ve noktalama işaretleri yönüyle de öğretilmelidir. Ancak bu alana katkı sağlayacak tüm Türk lehçelerindeki yazım kuralları ile ilgili bütüncül, karşılaştırmalı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın oluşabilmesi için her lehçe ile ilgili yapılacak imla ve noktalama işaretleri ile ilgili akademik araştırmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Bu konudaki ihtiyaçlar dolayısıyla birkaç münferit çalışma yapıldığı görülmektedir (Beşen Delice, 2016; Beşen Delice, 2019; Baytok, 2024). Alandaki bir boşluğu gidermek ve yapılacak çalışmalara katkı sunmak için bu yazıda da Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesindeki noktalama işaretleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmada karşılaştırmalı nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Türkiye Türkçesi ve Kazak Türkçesinin yazım kuralları tarihi bir şekilde açıklanmıştır. Yine yazım kuralları için veriler, Kazak Türkçesi için Dosova, 2018; ve Türkiye Türkçesi için Yazım Kılavuzu’ndan (https://tdk.gov.tr/tdk/kurumsal/yazım-kilavuzu/) toplanmıştır. Türkiye Türkçesinde kullanılan noktalama işaretleri, nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, kesme işareti, çift tırnak işareti, tek tırnak işareti, den den işareti, üç nokta, eğik çizgi, ters eğik çizgi, düzeltme işareti, parantez işareti (yay ayraç işareti), köşeli ayraç (köşeli parantez) işareti, soru işareti, ünlem işareti, kısa çizgi, uzun çizgi olmak üzere on sekiz; Kazak Türkçesinde ise nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, çift tırnak işareti, üç nokta, parantez işareti (yay ayraç işareti), soru işareti, ünlem işareti, kısa çizgi olmak üzere on noktalama işareti kullanıldığı belirlenmiştir. Kazak Türkçesinde, kesme işareti, tek tırnak işareti, den den işareti, eğik çizgi, ters eğik çizgi, düzeltme işareti, köşeli ayraç (köşeli parantez) işareti, uzun çizgi’nin kullanılmadığı görülmüştür. Noktalama işaretlerinde ortak işlevler olsa da farklı işlevlerin daha fazla olduğu belirlenmiştir.



Keywords

Türkiye Türkçesi, İmla, İmla Kılavuzu, Noktalama İşaretleri, Çağdaş Türk Lehçeleri Öğretimi