KIRIM TÜRK TARİHİ’NİN KAYNAKLARI BAKIMINDAN KIRIM HANLIĞI KADIASKER DEFTERLERİ
(The Kadıasker Notebooks of the Crimean Khanate as Sources of Crimean Turkish History )

Yazar : Ahmet DOĞAN    
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 139-156
    


Özet

Crimea has been home to Turkish communities since the early ages. The region literally became a Turkish-Islamic land during the Crimean Khanate. However, after the fall of the Crimean Khanate, Turkish traces in Crimea began to be deliberately erased during the period of Russian rule in the region. The names of cities, towns, villages, rivers, etc. were changed and architectural traces were tried to be erased. The ethnographic structure of Crimea was changed and the Crimean Turks, the noble owners of the peninsula, were expelled from their homeland. In this study, Turkish traces in the Crimean region have been tried to be identified through the Crimean Khanate Kadıasker Notebooks. In addition to the notebooks examined personally, postgraduate studies were also used in the study. The most important aim of the study is to reveal the importance of the kadıasker notebooks in revealing the historical memory of the Crimean Peninsula. In addition, the importance of the Crimean region in terms of Turkish culture and the need for the Crimean Turks to have a say in Crimea, whose status is a matter of debate today, were intended to be put forward.

Anahtar Kelimeler

General Turkish History, Crimean, Crimean Khanate, Bakhchisaray, Kadıasker Notebooks

Abstract

Kırım, İlk Çağlardan itibaren Türk topluluklarına ev sahipliği yapmıştır. Bölge, Kırım Hanlığı zamanında tam anlamıyla Türk-İslâm diyarı haline gelmiştir. Fakat Kırım Hanlığı’nın yıkılmasından sonra bölgede başlayan Rus egemenliği döneminde Kırım’daki Türk izleri bilinçli olarak silinmeye başlamıştır. Şehirler, kasabalar, köyler, akarsular vb’nin isimleri değiştirilmiş, mimari izler silinmeye çalışılmıştır. Kırım’ın etnografik yapısı değiştirilerek yarımadanın asil sahipleri olan Kırım Türkleri anavatanlarından sürülmüşlerdir. Bu çalışmada Kırım bölgesindeki Türk izleri, Kırım Hanlığı Kadıasker Defterleri üzerinden tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada bizzat incelenen defterlerin yanında yapılan lisansüstü çalışmalardan da istifade edilmiştir. Çalışmanın en önemli amacı Kırım Yarımadasındaki tarihi hafızanın ortaya çıkartılmasında kadıasker defterlerinin önemini ortaya koymaktır. Bununla birlikte Kırım bölgesinin Türk kültürü bakımından önemi ve günümüzde statüsü tartışma konusu olan Kırım’da Kırım Türklerinin de söz hakkının olması gerektiği ortaya konulmak istenmiştir.

Keywords

Genel Türk Tarihi, Kırım, Kırım Hanlığı, Bahçesaray, Kadıasker Defterleri