Porto - Demo Blog 5

The article provides an extensive analysis of the role of the human factor in the philosophy of medieval Eastern peripateticism by Nizami Ganjavi, and each poem sample is significantly evaluated. During the research, it was found that the deep and comprehensive knowledge of the great thinker had a positive impact on his philosophical creativity. At the same time, examples of philosophical poems in his works are important in terms of studying our classical heritage. The research also revealed that Nizami Ganjavi stood in a worthy position in the philosophy of medieval Eastern peripateticism. The linguistic and stylistic areas of each philosophical statement given in his works are distinguished by their relevance, making it clear how necessary the role of the human factor is, and also creating an opportunity for the creation of necessary factors for the study of new dialectical dialects in the future. The research shows that the role of the human factor in the works of our outstanding poet Nizami Ganjavi, philosophical poetry examples, cover various aspects of medieval Eastern peripateticism, create a basis for the study and assimilation of his life and work, and serve to educate future generations.

Nizami Ganjavi, medieval, peripatetic, philosophy, human.

Məqalədə Türk dünyasının meşhur mütefekkiri Nizami Gencevinin orta asr şerq peripatetizm felsefesinde yaratdığı insan amilinin rolu haqqında geniş tehliller aparılaraq onun yaratdığı her bir şeir nümuneleri ehemiyyetli derecede deyerlendirilmişdir. Aparılmış araşdırmalar zamanı məlum olmuşdur ki, böyük mütəfəkkirin dərin və hərtərəfli biliyə malik olması onun fəlsəfi yaradıcılığına müsbət təsir göstərmişdir. Eyni zamanda onun yaratdığı əsərlərdə fəlsəfi şeir nümunələri klassik irsimizin öyrənilməsi baxımından önəmli olmas vurğulanmışdır. Araşdırmalarda o da müəyyən olmuşdur ki, Nizami Gəncəvi orta əsr şərq peripatetizm fəlsəfəsində özünəlayiq mövqedə dayanmışdır. Onun əsərlərində verilən hər bir fəlsəfi sözlərin dil və üslubiyyat sahələri ayrı-ayrılıqda öz aktuallığı ilə seçilir, bəşəriyyətdə insan amilinin rolunun nə qədər zəruri olduğunu anladır və həmçinin gələcəkdə yeni-yeni dialektik şivələrin tədqiq olunması üçün zəruri amillərin yaranmasına imkan yaratmış olur. Aparılan araşdırmalardan məlum olur ki, görkəmli şairimiz Nizami Gəncəvinin əsərlərində özünə yer alan insan amilinin rolu fəlsəfi şeir nümunələri orta əsr şərq peripatetizmin müxtəlif aspektlərini əhatə edir, onun həyat və yaradıcılğının öyrənilməsi, mənimsənilməsi üçün zəmin yaradır və gələcək nəslin maariflənməsinə xidmət edir.

Açar sözlər: Nizami Gəncəvi, orta əsr, peripatetik, fəlsəfə, insan.