ALISHER NAVOIYNING “SITTAI ZARURIYA” QASIDALARIDAGI FALSAFIY VA TASAVVUFIY JIHATLAR
(Philosophical and Mystical Dimensions of Alisher Navoi’s Sittai Zaruriya Qasidas )

Yazar : Mahliyo IBROIMOVA  Rustam SHOKIROV  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 839-846
    


Özet

This study examines the Sittai Zaruriya qasidas of Alisher Navoi, focusing on their integration of Sufi, philosophical, and scientific concepts. While previous research has analyzed these qasidas from a poetic perspective, their structural coherence and connection to Islamic philosophy and Sufi thought remain insufficiently explored. This study employs a qualitative analytical approach, utilizing textual and intertextual analysis to investigate the underlying metaphysical framework of the qasidas. The findings reveal that these compositions serve as a structured philosophical system aimed at spiritual enlightenment and divine understanding, reflecting Navoi’s synthesis of theological, literary, and scientific traditions. The results contribute to a reassessment of Navoi’s poetic legacy within the broader context of Islamic intellectual history. The study suggests further critical textual, linguistic, and semiotic analyses to deepen our understanding of Navoi’s mystical and literary contributions.



Anahtar Kelimeler

Keywords: Sittai Zaruriya, Alisher Navoi, Sufi poetry, Islamic philosophy, intertextual analysis, poetic structure, spiritual enlightenment



Abstract

Ushbu tadqiqot Alisher Navoiyning “Sittai zaruriya” qasidalari tarkibidagi tasavvufiy, falsafiy va ilmiy g‘oyalarni o‘rganishga qaratilgan. Ilmiy manbalarda bu qasidalar poetik jihatdan tahlil qilingan bo‘lsa-da, ularning struktural birlik sifatida o‘rganilishi, islom falsafasi va tasavvufiy tafakkur bilan bog‘liqligi hali yetarli darajada tadqiq qilinmagan. Tadqiqotda sifat tahlili usuli qo‘llanilib, “Sittai zaruriya” qasidalarining matnshunoslik va intertekstual tahlili amalga oshiriladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, bu qasidalar ruhiy kamolot va ilohiy haqiqatni anglashga qaratilgan mustahkam falsafiy asosga ega bo‘lib, ular Navoiyning ilohiy va ilmiy tafakkurining uyg‘unligi bilan ajralib turadi. Tadqiqot Navoiyning poetik merosini tasavvufiy va falsafiy kontekstda qayta baholashga, shuningdek, uning adabiy yondashuvini islom intellektual an’analariga bog‘lab o‘rganishga hissa qo‘shadi. Kelajakda ushbu qasidalar tanqidiy matnshunoslik, lingvistik va semiotik jihatdan chuqur tahlil qilinishi lozim.



Keywords

Sittai zaruriya, Alisher Navoiy, tasavvufiy she’riyat, islom falsafasi, intertekstual tahlil, poetik struktura, ruhiy kamolot.