Türk milleti, kadim bir halk olarak, tarihsel süreç içerisinde pek çok kültürel birikim oluşturmuştur. Bu birikimin temel unsurlarından biri, atasözleridir. Özellikle afetler, Türk halkının tarihsel yolculuğunda belirleyici bir rol oynamıştır. Türkistan'dan Anadolu'ya olan göçün arkasındaki sebeplerden biri, kuraklık ve diğer afetlerdir. Dolayısıyla, Türk halkının varoluşunu sürdürebilmesi ve bugüne kadar gelmesi büyük ölçüde göç ve afetlerin etkisiyle şekillenmiştir. Bu süreçte, karşılaşılan her türlü zorluk ve felaket, toplumun kolektif hafızasında atasözleri ve deyimler aracılığıyla öğretiye dönüştürülmüştür. Türk kültüründe afetler, genellikle bir tür sınav, yeniden doğuş veya kaderin bir tecellisi olarak görüldüğü ifade edilebilir. Dolayısıyla, afetle ilgili atasözleri, bir halkın doğa olaylarına dair kolektif birikimini ve bu olaylarla baş etme biçimlerini sosyolojik bir bakış açısıyla ele almak, toplumsal normlar, değerler ve toplumsal psikoloji üzerine önemli çıkarımlar yapılmasına olanak sağlar. Bu araştırmada, toplumlarda afet bilincinin gelişmesinde, Türk kültürünün korunması ve nesilden nesile aktarılmasında önemli bir yere sahip olan atasözlerinin rolü ele alınmıştır. Bu bağlamda, atasözlerinin, milli bir bilincin oluşturulmasına katkı sağladığı vurgulanmıştır. Araştırmada kullanılan atasözleri, afet temalarını içeren ve belirli eğitimsel hedeflerle uyumlu olanlar arasından özenle belirlenmiştir. Bu çalışmada atasözlerinin bir öğreti olarak Türk kültüründe belirleyiciliği tespit edilirken yöntem olarak sözlü kültürün unsurları ve atasözleri ve deyimler sözlükleri içerik analizine tabi tutulmuştur.
Atasözleri, deyimler, afet, afet bilinci, Türk kültürü