UYGUR HALKININ KÜLTÜRÜ VE MÜZİĞİ
(The Culture and Music of the Uighur People )

Yazar : Aktoty TOLEUGALİYEVA  Timur VURAL  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 767-778
    


Özet

The Uighurs are one of the oldest Turkic peoples of Central Asia, having experienced extensive cultural interactions across a vast of geographical area throughout the history and lead to the development of a distinct civilization. Nowadays, the Uighur population is predominantly concentrated in the Xinjiang Uygur Autonomous Region of the People’s Republic of China who possessed a rich cultural heritage, particularly in the fields of literature, music, and performing art. Uighur music is one of the most significant element of folk culture and has attained a classical art form, especially through the “Twelve Uighur Makams.” Makams are multi – layered artistic form that integrates music, poetry, dance, and stage performances. This art has been influenced throughout its historical evolution by Turkish, Persian, Arabic, and Chinese musical traditions. The instruments which used in Uighur folk music exhibited considerable diversity. The musical culture developed in cities such as Kashgar, Hotan, and Turpan is regionally varied with distinct melodic differences observed in the performance of the makams.



Anahtar Kelimeler

Uighur music, mukam, culture, folklore , musical instruments



Abstract

Uygurlar, Orta Asya’nın en eski Türk halklarından biri olup, tarih boyunca geniş bir coğrafyada kültürel etkileşimler yaşamış ve kendine özgü bir medeniyet geliştirmiştir. Günümüzde Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yoğunlaşan Uygurlar, edebiyat, müzik ve sahne sanatları açısından zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Uygur müziği, halk kültürünün en önemli unsurlarından biri olup, özellikle ‘‘On İki Uygur Mukamı’’ ile klasik bir sanat formuna ulaşmıştır. Mukamlar, müzik, şiir, dans ve sahne performanslarını bir araya getiren çok katmanlı bir sanat formu olup, tarihsel süreçte Türk, Fars, Arap ve Çin müzik gelenekleriyle etkileşim içinde gelişmiştir. Uygur halk müziğinde kullanılan çalgılar, büyük çeşitlilik gösterir. Kaşgar, Hotan ve Turfan gibi şehirlerde gelişen müzik kültürü, bölgesel çeşitlilik göstermekte olup, mukam icralarında belirgin melodik farklılıklar tespit edilmektedir.



Keywords

Uygur müziği, mukam, kültür, folklor, müzik aletleri