AZƏRBAYCAN VƏ İNGİLİS DİLLƏRİNDƏ NƏZAKƏTLİLİK MARKERLƏRİNİN PRAQMATİK ASPEKTLƏRİ
(Pragmatic Aspects of Politeness Markers in the Azerbaijani and English Languages )

Yazar :  Xatir? HÜSEYNOVA  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 129-138
    


Özet

Abstract: The article examines the pragmatic aspects of politeness markers in Azerbaijani and English. Both languages employ universal and culture-specific strategies to maintain harmony and respect in social interactions. In Azerbaijani, politeness markers are primarily grounded in hierarchical relationships, respect for elders and influential figures, as well as family ties and traditional values. These markers are predominantly used in formal contexts and reflect a collectivist orientation. In contrast, English politeness markers tend to demonstrate freedom, clarity, and directness, particularly in informal and dynamic settings. The use of politeness strategies in both languages varies based on the cultural context and the speaker’s intent. An understanding of the cultural differences of politeness markers enhances intercultural communication and fosters mutual respect. Politeness markers in both languages are expressed through speech etiquette, euphemisms, hedging, tags, modality, address forms, and intonation, all of which reflect cultural norms and social status.



Anahtar Kelimeler

Key words: politeness strategy, pragmatics, discourse, marker



Abstract

Xülasə: Məqalə Azərbaycan və İngilis dillərində nəzakət markerlərinin praqmatik aspektlərini müqayisə edir. Hər iki dil sosial qarşılıqlı əlaqələrdə harmoniya və hörməti qorumaq üçün istifadə olunan universal və mədəniyyətə xas strategiyalara malikdir. Azərbaycan dilində nəzakət markerləri, əsasən, iyerarxik münasibətlərə, ağsaqqallara və nüfuzlu şəxslərə hörmətə, həmçinin ailə bağlarına və ənənəvi dəyərlərə əsaslanır. Bu markerlər rəsmi kontekstdə daha çox istifadə olunur və kollektivizmə əsaslanır. İngilis dilində isə nəzakət markerləri daha çox qeyri-rəsmi və dəyişkən mühitlərdə sərbəstlik, aydınlıq və birbaşalıq üzərində dayanır. Hər iki dildə istifadə olunan nəzakət strategiyaları mədəni kontekstə və danışanın niyyətinə görə fərqlənir. Nəzakət markerlərinin mədəni fərqlilikləri anlamaq, mədəniyyətlərarası ünsiyyəti zənginləşdirə və qarşılıqlı hörməti artırmağa kömək edir. Hər iki dildə nəzakət markerləri nitq etiketləri, efvemizmlər, hedcinqlər, teqlər , modallıq, müraciət etiketləri, intonasiya ilə ifadə olunur və kultural qaydaları və sosial statusu əks etdirir.



Keywords

Açar sözlər: nəzakət strartegiyası, praqmatika, diskurs, marker