KADINLARIN YÜKSEKÖĞRETİME KATILIMI VE AKADEMİDE TEMSİLİ: AZERBAYCAN VE TÜRKİYE İÇİN KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ
(Women’s Participation in Higher Education and Representation in Academia: A Comparative Analysis for Azerbaijan and Turkey )

Yazar : Hande ÇELİK  Nuray KISA  
Türü :
Baskı Yılı :
Sayı : 12
Sayfa : 111-124
    


Özet

This study aims to comparatively analyze the indicators of gender equality, women's participation in higher education and representation in academia in Azerbaijan and Turkey. This research was carried out using document analysis method within the scope of qualitative research. Data from different sources (such as TUIK, ASIS) and the relevant literature were utilized. According to results, in terms of overall gender equality, Azerbaijan has a higher score than Turkey and ranks higher in the overall ranking. Although it is a positive indicator that women constitute approximately half of the participants in higher education in both Azerbaijan and Turkey, it can be said that there are reflections of gender roles in field-based trends for both countries. In both countries, women's participation rates are high in fields such as education, humanities and social sciences, while women's participation rates are low in fields such as agricultural faculty, technology and technical fields. The participation rates of women in doctoral programs were found to be almost equal to those of men in both countries. When the female academician ratios are analyzed, it is seen that although the ratios seem to be balanced with men in both countries, they change to the detriment of women in the career progression process. The proportion of women in academic management positions such as rector, vice rector and deanship is quite low in both countries. This situation suggests that women academics are stuck at a certain point in the career advancement process and face obstacles in rising to top management positions.



Anahtar Kelimeler

Women academics, Gender equality, Women representation in higher education, Higher education in Azerbaijan and Turkey



Abstract

Bu çalışmada Azerbaycan ve Türkiye’de cinsiyet eşitliği, kadınların yükseköğretime katılımı ve akademideki temsiline ilişkin göstergelerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma nitel araştırma kapsamında doküman analizi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte farklı kaynaklardan (TÜİK, ASIS gibi) ulaşılan verilerden ve ilgili alanyazından faydalanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre genel cinsiyet eşitliği açısından, Azerbaycan’ın Türkiye’ye göre daha yüksek bir skora sahip olduğu ve genel sıralamada daha üst sıralarda yer aldığı belirlenmiştir. Hem Azerbaycan’da hem de Türkiye’de kadınların yükseköğretime katılanların yaklaşık olarak yarısını oluşturması olumlu bir gösterge olarak değerlendirse de her iki ülke için alan bazlı eğilimlerde toplumsal cinsiyet rollerinin yansımaları olduğu söylenebilir. Her iki ülkede de eğitim, beşeri ve sosyal bilimler gibi alanlarda kadınların oranının yüksek olduğu; ziraat fakültesi, teknoloji ve teknik alanlar gibi ise kadınların katılım oranlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Kadınların doktoraya katılım oranları da her iki ülke için de erkeklerle hemen hemen eşit düzeyde bulunmuştur. Kadın akademisyen oranları incelendiğinde her iki ülkede de oranlar erkeklerle dengeli gibi gözükse de kariyer ilerleme sürecinde kadınlar aleyhine değişmektedir. Rektör, rektör yardımcısı ve dekanlık gibi akademik yönetim pozisyonlarında kadınların oranı he iki ülkede de oldukça düşük seviyededir. Bu durum, kadın akademisyenlerin kariyer ilerleme sürecinde belirli bir noktada takıldığı ve üst yönetici pozisyonlara yükselmede engellerle karşılaştığını düşündürmektedir.



Keywords

Kadın akademisyenler, Cinsiyet eşitliği, Yükseköğretimde kadın temsili, Azerbaycan ve Türkiye’de yükseköğretim