Sembol kavramı insanlık tarihi boyunca çeşitli kültürel ve düşünsel alanlarda önemli bir yer tutmuştur. Türk destanları da kolektif bilinçdışının bir yansıması olarak kültürel sembollerle şekillenmiş anlatılardır. Bu bağlamda, destanlarda sıkça karşılaşılan motiflerden biri de şekil değiştirmedir. Şekil değiştirme motifi, insanın, hayvanın veya nesnelerin farklı bir forma bürünmesi anlamına gelir ve mitolojik, dinî, edebî bağlamlarda farklı işlevler üstlenir. Eski inanç sistemlerinden edebiyata taşınan bu motif, özellikle Şamanistik inanışlarla bağlantılıdır. Şamanlar, ruhsal yolculuklarında farklı varlıklara dönüşerek güç kazandıklarına inanmışlardır. Destanlarda dönüşüm, kahramanların güç kazanma, engelleri aşma veya kimliğini gizleme amacıyla başvurduğu bir yöntemdir. Dönüşüm sembolleri Stith Thompson’un motif sınıflandırmasına göre kategorilere ayrılarak tahlil edilmiştir. Türk destanlarında bu motiflerin farklı örnekleri tespit edilmiş ve destan metinleri üzerinden analiz edilmiştir. Bu çalışmada, Altay, Başkurt, Çuvaş, Hakas, Kazak, Tuva, Sagay (Abakan), Uygur ve Yakut Türklerinin destanlarında yer alan şekil değiştirme sembolleri incelenmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği ile gerçekleştirilmiş ve yalnızca yazılı kaynaklar esas alınmıştır.
Türk Dünyası Destanları, Sembolizm, Şekil Değiştirme, Dönüşüm, Mitoloji.